Çalışmadığı Halde Sigortalı Göstermek Suç mu ?

Çalışmadığı halde sigortalı gösterme toplumda SGK ile ilgili sık görülen uygulamalar arasında yer almaktadır. Kısa yoldan ve ya erken emekli olmak isteyen kişiler genellikle SSK’ya yönlenmekte ve çalışma imkanı olmayan ya da iş bulamayanlar ise fiilen çalışmadığı halde işyerinde sigortalı göstermek yöntemiyle sigortalı olmaya çalışmaktadır. Bu yazımızda bir işyerinde çalışmadığı halde sigortalı göstermek suç mu, tespiti halinde ne yapılır ve cezası ne kadar gibi konu hakkında merak edilen soruların cevabını bulabilirsiniz.

Çalışmadan sigortalı göstermek suç mu ?

Fiili çalışmaya dayanmayan halk arasındaki ismi ile sigortalı göstermek kesinlikle suçtur. Sigortalılık ilişkisinin oluşabilmesi için;

  • Kişinin işyerinde fiili olarak çalışması,
  • Fiili çalışma karşılığında bir ücret alması gerekmektedir.
  • Fiili çalışma yoksa ve bu fiili çalışma karşılığında oluşan bir ücret yoksa sigortalılık şartları sağlanmaz ve dolayısıyla sigortalı göstermek suretiyle yapılan bu bildirimler geçersiz sayılır.

Çalışmadan sigortalı gösterme tespiti nasıl yapılır ?

Tespit işlemleri genellikle şikayet üzerine yapılabilmektedir. Ayrıca SGK denetmenleri/Müfettişleri tarafından yapılacak olan işyeri rutin denetimlerinden de bunun tespiti mümkündür. Ancak genellikle bu yönde tespitler şikayet üzerine yapılabilmektedir.

Çalışmadığı halde sigortalı gösterme tespiti yapılırsa cezai yaptırımı ne olur ?

Eğer bu yönde bir tespit yapılırsa sigortalı ve işveren açısından ayrı ayrı yaptırım uygulanır.

  • Sigortalı için uygulanacak yaptırımlar: Fiili çalışmaya dayanmayan tüm hizmetler iptal edilir. Fiili çalışmaya dayanmayan ve bu nedenle iptal edilen dönemler için hem sigortalının kendisi hem de bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık giderleri borç olarak oluşturulur ve geri alınır. Bu sigortalılıktan dolayı ödenen geçici iş göremezlik ödenekleri ya da başka ödemeler varsa faizi ile birlikte geri alınır. Kişiye emekli aylığı bağlandıysa bu hizmetlerin iptali sonrasında hizmet yetersiz ise aylık tamamen kesilir ve ödenen tüm emekli maaşları faizi ile birlikte geri alınır. Ayrıca sigortalı hakkında Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
  • İşveren açısından uygulanacak yaptırımlar: İşverenin fiili çalışmaya dayanmayan tespit tarihi ve sonraki ayın sigorta prim teşviklerinin tamamı iptal edilir. Ayrıca ilgili yılda yararlanılan asgari ücret destek tutarlarının tüm yıl için tamamı iptal edilir ve borç oluşturulur. İşveren tarafından varsa ödenen sigorta primleri SGK’ya irat olarak kaydedilir ve iadesi yapılmaz. İşveren hakkında Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunulur.

Eşini kendi işyerinde sigortalı göstermek suç mu ?

Bu hususta araştırılan bir diğer konu da eşinin yanında sigortalı çalışanların durumudur. Normalde 5510 Sayılı Kanun’a göre işyerinde ücret karşılığı çalışmayan eşin sigortalı olma zorunluluğu yoktur yani sigortasız olarak da çalıştırılabilir. Ancak eşin işyerinde sigortası yapılacaksa;

  • Karşılığında ödenen bir ücretin olması,
  • Çalışmanın fiili olması gerekmektedir.
  • Eğer çalışmadığı ya da ücret ödenmediği halde eş sigorta yapılırsa tespiti durumunda yukarıda belirtilen yaptırımlar uygulanacaktır.

Çalışmadığı halde sigortalı gösterme cezası ne kadar ?

SGK tarafından usulsüz sigortalı gösterme cezası adı altında idari para cezası uygulanmamaktadır. Fiili çalışma olmadan SGK yapılması durumunda işveren ve sigortalı açısından uygulanan yaptırımlar bir üst başlıkta ayrı ayrı verilmiştir. Bunların haricinde idari para cezası uygulanmamaktadır.

Çalışmadığı halde sigortalı gösterme Yargıtay kararı ?

Yargıtay elektronik ortamda yapılan ve fiili çalışmaya dayanmayan hizmetleri  “özel belgede sahtecilik” ve “resmi belgenin tanziminde yalan beyan” suçları kapsamında değerlendirmektedir. Dolayısıyla Cumhuriyet Savcılıkları tarafından yapılacak soruşturma işlemleri bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Kendi işyerinde sigortalı olmak mümkün müdür ?

5510 Sayılı Kanun’a göre bir kişinin sahibi ya da ortağı olduğu işletmede 4/1-a kapsamında sigortalı olması mümkün değildir. Zaten sistem bu yönde bildirime izin vermemektedir.

Çalışmadığı halde sigortalı gösterme şikayet hattı

Eğer fiili çalışmaya dayanmayan bir sigortalılık söz konusu ise bu konuda şikayet oluşturabilirsiniz. Şikayetleri dilekçe ile çalışmanın bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Merkezi’ne yapabileceğiniz gibi Alo-170 Şikayet hattını arayarak da iletebilirsiniz.

İçeriğimizi Puanlayın
Photo of author

Ömer Meriç

Hacettepe Üniversitesi mezunuyum. Bağımsız SGK uzmanı olarak çalışıyorum. Hacettepe Üniversitesinde İş Hukuku alanında yüksek lisansımı tamamladım. Sorularınızı cevaplamak ve size yardımcı olmak için buradayım. Sorularınızı yazıların altındaki yorum bölümünden bana iletebilirsiniz.
“Çalışmadığı Halde Sigortalı Göstermek Suç mu ?” üzerine 10 yorum
  1. Merhabalar ben tekstil işinde çalıştım 2 ay boyunca sonra bıraktım işi ancak çıkışımile ilgili hiç bir şey söz konusu olmadı ve az önce e devletten fark ettim bu iş yeri 8 ay boyunca benim adıma tam sigorta göstermiş ayrıca çıraklık meslek üzerinden de öğrenci parası alıyomuş benim burda bi hakkım var mıdır ne yapmam lazım lütfen en kısa sürede dönüş yapılırsa sevinirim

    Cevapla
  2. Merhaba,36 dairelik bir apartmanda oturmaktayım.Kapicimiz emekli oldu ve tazminatını ödedik.Kapicimizinda aynı apatmanda dairesi var ve kiraya veriyor.Kapicimiz hem yönetici ve aynı zamanda apartman da kapıcı olarak çalışmaya devam ediyor. Karısı çalışmadığı halde apartman görevlisi gibi gösterip sigortalı yapmış.Bu durumda bizim bunu şikayet etmek hakkımız varmı.

    Cevapla
    • Merhaba Sayın Yetkili,
      Oturduğum apartmanda kapıcı var , adam emekli olduğu için karısını sgk lı yapmış yönetim. Bunu tespit ettim yonetimi uyardım.
      Bu durumda kapıcı adam her gün çalışıyor havuz başında düşse bir şey olsa biz sorumluyuz dedim. Yok kapıcı bizi şikayet edemez bize imza verdi diye geçiştiriyor yönetim. Kapıcı karısı cam siliyor dedim kadına bir şey olsa , bir şey olmaz diyorlar. Yönetici iki kişi zaten aidat yarim veriyorlar. Aidat 250 den 900 TL çıkaracaklar. Maaş sigorta giderler kurtarmıyor.
      Bir iki kişi konuştum kimse bir şey bilmiyor yada kulak ardı ediyor beni susturuyorlar.
      Bu durumda ne yapmam lazım ben sadece kendimi kurtarayım yeter 23 daire var herkes vurdum duymaz. Noterden onaylı yönetime yazi yollasam olurmu tedbir amaçlı olacaklardan ben sorumlu değilim. Çünkü kimseyi şikayet yada ekmeği ile oynamak istemiyorum.. Beni maddi zarara uğratacak yönetim, rücu yada karşı dava ,tedbir gibi ne yapmam gerekiyor.
      Lütfen ne yapmam gerekiyor bilgi verirseniz sevinirim. Teşekkürler.

      Cevapla
      • Merhaba. Fiili olarak çalışan kimse onun sigortalılığının sağlanması gerekiyor. Aksi durum suçtur. Her ikisi de çalışıyorsa, apartmanın işlerini yapıyorsa o zaman her ikisi de sigortalanacak. Şunu önerebilirsiniz apartman yönetimine. Emekli kişinin emekli olarak birkaç gün yapılsın sigortası ay içinde. Maliyeti de düşük olur kendinizi de sağlama almış olursunuz.

        Cevapla
        • Merhaba geri bildirim cevabınız için..
          Adam emekli ,üstelik maaş veriyorlar , karısının sigortası yatırılıyor, eşi kapıcı değil zaten. Al takke ver külah, sorduğumuz zaman gecistitiliyor. Aidatlar bunlara veriliyor ,yazın 3 ay is 9 ay yatıyorlar her şey bedava iyi is vallahi.
          Espri bir yana tek kendimi nasıl temize çıkarırım., millet kafası basmıyor çaldığım çaldık düdük başka bir şey bilmiyorlar işine geldiği gibi .
          Değerli bilgiler için çok çok teşekkür ediyorum.
          Sagolun var olun sizin gibi hukukçular bizi aydınlatıyor.
          Hayır günler dileriz.

          Cevapla
          • Burada tek sorumlu siz değilsiniz. Apartmandaki herkes sorumlu bir şey olduğunda. Bu nedenle apartmanca bu işin çözümünü üretmeniz gerekiyor.

Yorum yapın